Скачать PDF файл.

Формула / Реферат

Ө сынылган енертабыс кой шаруашылыгында, оньщ шшде каракел шаруашылыгында жэне каракел крйларыньщ селекцияльщ ж^мысында крлдануга багытталган.
Зерттеу нэтижес1 керсеткендей Өсынылган «Каракел крйыныц ipmeHreH тишн т^кымга ipiKTey тэсип» ет ешмднпп жогары кдракел крйыныц отарын жасактауда езшщ т^кымдык, кдсиетш б1ркалыпты ^стайтын кршкарларды багалап, ipiKreyre жол ашады. ^онщарлардыц т^кымдьщ касиетш багалап, сздэыптауга мумющцк бере^н индекЫ формуласы шыгарылды: KJ№ = СК^> - CIQ х 5,0 / ОК! + СК^ - СКУ ОК2.
К^аракелдщ ^намды тиш KJff = 1,49-1,78 индекстеп кршкарлар эдшагында телдщ 1 жэне 4,5 айдагы т1ршей салмактыц жогаргы керсетюлп 9,5 кг жэне 27,2кг кэдрап, м^нда, телдщ т1ршей салмагыныц абсолюгик eciM 1 айда 5,45кг жэне 4,5 айда 17,70кг болды. Bpi керсетюш 1ЩР= 0,87-1,17 топтагы кршкарлар керсетюшшен сэйкесшпи 0,45кг (4,6кг) жэне 2,38кг (15,12кг) жогары болды.
КДР индекс! бойынша 1ржтелген кршкарлар ^рпагында телдщ т1ршей салмагыныц салыстырмалы тэулштш ес1мш сараптаганымызда жогары керсетюш К,НР= 1,49-1,78 индекстеп кршкарлар телшде аныкталды- туган кезшен 1 айлык; жаскд дейш 182гр., 1 айлык; 4,5 айлык; жаска дейш 131гр кздэады, 6pi керсетюш КДР= 0,87-1,17 топтагы кршкарлар мэл1метшен сэйкесшше 29гр (153гр) жэне 19гр (112гр) жогары.
Сонымен 6ipre, телдщ дене мушелершщ елшемшщ жогары керсетюып аньщталды - шоктык. бюктт 37,62 см, куйымшак. биигпл 38,54 см, тздэкыныц кигаш узындыгы 30,63см, кеуде орамы 37,28 см жэне сирак. орамы 5,7 см кэдэады. Осы аталган дене мушелершщ теменп керсетюштер1 КӘ1Р= 0,87-1,17 топтагы крнщарлар тел1нде сэйкесшше 37,14 см, 38,06 см, 36,82 см, 5,6 см болды.
Зерттеу нэтижелерш крртындылаганда, КӘ1Р = 1,49-1,78 индекс тобындагы кршкарлардан алынган тел салмагы жэне эстерьер керсетюштер1 жогар болуы, нэсщдш касиет1 бойынша ipi трсгалы тел беретшш камтамасыз етедь Осыган орай, ет ешмдшп жогары каракел крйыны отарын жасактауда кршкардыц КДР индексш тауып оларды селекцияльщ жэне технологияльщ жршста крлданган жен.

Текст

Смотреть все

(51) 01 67/00 (2006.01) 01 67/02 (2006.01) АЗАСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ДЛЕТ МИНИСТРЛГ ЗИЯТКЕРЛК МЕНШК ЫЫ КОМИТЕТ НЕРТАБЫСА ПАТЕНТ СИПАТТАМАСЫ араклд намды тип НР 1,49-1,78 индекстег ошарлар рпаында тлд 1 жне 4,5 айдаы трлей салматы жоары крсеткш 9,5 кг жне 27,2 кг рап, мнда, тлд трлей салмаыны абсолюттк см 1 айда 5,45 кг жне 4,5 айда 17,70 кг болды. Бл крсеткш НР 0,87-1,17 топтаы ошарлар крсеткшнен сйкеснш 0,45 кг(4,6 кг) жне 2,38 кг (15,12 кг) жоары болды. НР индекс бойынша рктелген ошарлар рпаында тлд трлей салмаыны салыстырмалы тулктк смн сараптаанымызда жоары крсеткш НР 1,49-1,78 индекстег ошарлар тлнде аныталды- туан кезнен 1 айлы жаса дейн 182 гр., 1 айлы 4,5 айлы жаса дейн 131 гр рады, бл крсеткш НР 0,87-1,17 топтаы ошарлар млметнен сйкеснше 29 гр(153 гр) жне 19 гр (112 гр) жоары. Сонымен брге, тлд дене мшелерн лшемн жоары крсеткш аныталды - шоты биктг 37,62 см, йымша биктг 38,54 см,трыны иаш зындыы 30,63 см, кеуде орамы 37,28 см жне сира орамы 5,7 см рады. Осы аталан дене мшелерн тменг крсеткштер НР 0,87-1,17 топтаы ошарлар тлнде сйкеснше 37,14 см, 38,06 см, 36,82 см, 5,6 см болды. Зерттеу нтижелерн ортындылаанда, НР 1,49-1,78 индекс тобындаы ошарлардан алынан тл салмаы жне эстерьер крсеткштер жоар болуы, нслдк асиет бойынша р тлалы тл беретнн амтамасыз етед. Осыан орай, ет нмдлг жоары аракл ойыны отарын жасатауда ошарды НР индексн тауып оларды селекциялы жне технологиялы жмыста олданан жн.(72) Омбаев Абдирахман Молданазарулы Байбеков Ерубай Алибаев Нурадин Паржанов Жанибек Ануарбекович Саденов Асан Ажибеков Бахытжан Аманханович(73) Отстк-Батыс мал жне смдк шаруашылыы ылыми-зерттеу институты жауапкершлг шектеул серктестг(56)1161047 1, 15.06.1985 Карынбаев А.К. Опыт по селекции каракульских овец на крупноплодность // Научнотехнический прогресс в пустынном животноводстве и аридном кормопроизводстве Материалы Международной научно-теоретитеской конференции,посвященной 1500-летию г.Туркестан, 2002 Карынбаев А.К. Селекционные и технологические аспекты повышения продуктивности каракульских овец ЗакаратаускоМойынкумской зоны Казахстана Автореф. дисс. докт. с.-х. наук. Москва, 2009. с.34-362376757 1, 27.12.2009(54) АРАКЛ ОЙЫНЫ РЛЕНГЕН ТИПН ТЫМА РКТЕУ ТСЛ(57) сынылан нертабыс ой шаруашылыында,оны шнде аракл шаруашылыында жне аракл ойларыны селекциялы жмысында олдануа баытталан. Зерттеу нтижес крсеткендей сынылан аракл ойыны рленен типн тыма рктеу тсл ет нмдл жоары аракл ойыны отарын жасатауда зн тымды асиетн бралыпты стайтын ошарларды баалап,рктеуе жол ашады. ошарларды тымды асиетн баалап, срыптауа ммкндк беретн индекс формуласы шыарылды НРС 2 С 15,0/ОК 1 С 1 С 3/ ОК 2. нертабыс мал шаруашылыында, оны шнде аракл ойыны селекциялы жмысында олданылады. аракл ойыны нмдлк жне сп-даму крсеткштер, конституциясы 1-3 жне 10-15 кндк, 4,5 айлы жастарында бонитировка ткзлгеннен кейн аныталады (Елемесов К.Е.,Укбаев Х.И., Омбаев .М., мрзаков Т.,Ахметшиев .С, Ескараев М, Актуов Б.,Прманшаев М.П, Садыбеков , Шамекенова Р.Д. аракл озыларыны сапасын анытау жнндег нсау //Нсау. -Алматы Бастау, 1996. -54 б.). аракл озыларыны сапасын анытау жнндег нсау негзнен аракл ойын елтр нмдлг бойынша баалауа арналан, оан осымша ретнде малдарды сп-даму крсеткштер мен конституциясы бойынша баалауды жне рктеуд кз млшермен анытайды. аракл ойыны басты нм елтр боландытан, олар осы баыта за жылдар бойы селекция жасалынан. аракл озыларды бйралары сырты факторлара те сезмтал, сресе кктемг жайлыма. Осыан орай, мнда сырты орта факторларына нслдк асиет реакция нормасы тмен ошарлар нем рктелнп келген. Осыан орай,Т.У.Умурзаков,Ширинский М.А.,Т.Жолшыбеков аракл ошарыны генотипн реакция нормасын анытау шн, оларды ркелк сырты ортада рпаыны сапасы бойынша сынау тслн шыарды. Авторлар, мнда аракл ошарларыны тымды сапасын сырты ортаны трасыз жадайында баалау нтижеснде, траты сапалы аракл елтрсн беретн гомеостазы жоары ошарлар рктед.(Умурзаков Т.У.,Ширинский М.А., Жолшибеков Т. Новый способ племенной оценки каракульских баранов//Сб.науч.трудов ВНИИ каракулеводства. -АлмаАта Кайнар, 1985. -Т.11. - с.46.). Аталан тсл негзнен аракл ошарларыны генотип реакция нормасы тмен - елтр алуа баытталан аракл ошарларыны тымды сапасын анытауа баытталан. р денел аракл ойларына селекция жасау шн оларды салмаы, жасы жне дене трыны индекстер бойынша жптау жргзу. Мнда селекциялы намды типтерд 3,5 жне 4,5 жастаы саулытардан рктелп кейн оларды шаын денел ошарлармен жпталды. (Карынбаев А. Опыт по селекции каракульских овец на крупноплодность. // Научно-технический прогресс в пустынном животноводстве и аридном кормопроизводстве. Материалы Международной научно-теоретической конференции, посвященной 1500 летию г. Туркестан. Шымкент 2000. -с.42-43. р денел аракл ойларына селекция жасау шн дене трыны гормониялы индекс (индекс гормоничности телосложения) ИГТЖМ/ОГКДТ шыарылан, мнда озыны туан кезндег тр салмаын, оны денесн ауданына блп, табылан шаманы 100 санына кбейту керек. Мнда,индекст жоары крсеткш озыны дене 2 клемн артып,тр салмаыны тмен крсеткшнде байалады. (Отчет о научноисследовательской работе ЮЗНИИЖиР на 20062008 гг. Отдела каракулеводства и мясо-сального овцеводства. Тема Совершенствование племенных качеств и повышение продуктивных показателей имеющихся и создание новых внутрипородных и заводских типов, линий и стад каракульских овец серой окраски жакетного типа на основе применения селекционно-генетических методов с использованием лучшего отечественного генофонда животных.). Аталан тслдерд кемшлг туылан озыларды салма, тла лшемдер бойынша рктеумен шектелген, ошарларды генотипн реакция нормасын аныталмаандытан селекцияны тимдлг тмен болады. Себеб бл ошарлар генотип тек ана арнайы бордаылау аладарында ана з потенциалын пайдаланады. Сондытан,аракл ойыны рленген тлаларын тыма рктеуде генотипн реакция нормасы жоары типтерн рктеу тслн шыару зект мселе. нертабыс масаты тслд длдгн арттыру. Масата жету шн ошарларды нслдк реакция нормасы сырты орта факторларына згерсте болатын млшерн анытау шн, оларды рпаыны сапасы бойынша сынаа ойылып,нтижес бойынша оларды индекс формуласы аныталады, ошарлар арасынан индекс олайлы малды рктеп аракл саулытарына жпталды. Мысалы Тжрибеге 14 бас кк тсткласты конституциясы мыты 1,5 жастаы аракл ошарлары рктелп,олар сырты орта факторларына нслдк реакция нормасын анытау шн рпаыны сапасы бойынша сынаа ойылды. Мнда р ошара 70-98 бас саулытан жпталды. ошарлары нслдк реакция нормасын анытауа олардан алынан рпаты салмаы аныталды. Саулытарды туым науаны ек кезеге жктелд брнш кезе 1.-12. аралыында, екнш кезе 13.-25. аралыында. Бл ек кезе орта факторлары-ауа-райы,смдктерд шыу дегей, жайлым бойынша р трл. Брнш кезе сырты орта факторларыны ыпалы мал генотпне тмен болса, екнш кезеде аталан факторларды сер артады. аракл ошарлары сырты орта факторларына нслдк реакция нормасын анытау масатында жеке ошарларды р кезедег рпаыны салмаы аныталды. р тлалы, салмаы жоары рпа беретн ошарларды рктеуге ммкндк беретн индекс формуласы шыарылды (1 кесте) НР - ошарларды нслдк реакция нормалары. С 1 -сыналатын ошарлар рпаыны туымны брнш кезедег салма крсеткш С 2-сыналатын ошарлар рпаыны туымны екнш кезедег салма крсеткш С 3 - сыналатын ошарлар рпаыны 4,5 айлы жасындаы салма крсеткш ОК 1 барлы ошарлардан алынан озыларды туылган кездег орташа салма крсеткш ОК 2- барлы ошарлардан алынан озыларды 4,5 айлы жасындаы орташа салма крсеткш 5,0 - траты коэффицент. аракл ошарлары сырты орта факторларына нслдк реакция нормасын анытауа ойылан малдарды сынау нтижесн сараптаанда, брнш кезеде олардан алынан озыларды туан кезндег салмаы 3,8-4,4 кг, ал туымны екнш кезенде алынан озыларды салмаы бршама жоары 4,0-4,8 кг аралыында болды. Мнда жеке ошарларды рпаында озыларды кезедерге байланысты салма айырмашылыын талдаанда бл крсеткш р келк болды. р кезеде тл салмаы бойынша жоары айырмас нтижес 0,6-0,7 кг 1442, 3654, 3809 ошарлар рпаындаы тлде, ал тменг крсеткш 0,1-0,3 кг 8540, 5637, 1052, 4236, 1215 ошарлар рпаындаы тлде байалды (1-кесте). р кезндег туылан озыларды салмаыны орта крсеткштер, кг брнш екншжне 4,5 Туан жне кезедег кезедег кезедер айдаы 4,5 айдаы салма салма салма тр салма 1.13.- айырмасы салмаы айырмасы 12.25. 4,0 4,7 0,7 28,0 24,0 4,2 4,6 0,4 25,6 21,4 4,3 4,8 0,5 24,3 20,0 3,7 4,0 0,3 25,4 21,7 4,5 4,8 0,3 24,5 20,0 3,8 4,1 0,3 24,2 20,4 4,4 4,6 0,2 23,0 18,6 4,0 4,6 0,6 27,5 23,5 4,3 4,5 0,2 23,8 19,5 3,9 4,3 0,4 25,2 21,3 4,2 4,3 0,1 23,5 19,3 4,1 4,7 0,6 26,1 22,0 4,1 4,5 0,4 25,7 21,6 4,2 4,6 0,4 24,5 20,2 4,12 4,50 0,38 25,1 20,96 Кейн, сынаа ойылан ошарлар НР индексн крсеткштер дегей бойынша ш топа жктелдтоп - 0,87-1,17,топ - 1,18-1,48,топНР индекс бойынша топтар Алынан тл саны брнш екнш кезедег кезедег 1.13. - 25. 12. ошарларды нслдк реакция нормалары бойынша сыны крсеткштер 1,49-1,78. Кейн ошарларды нслдк асиетн анытау шн олар сынаа ойылды. 2-кесте ошарларды нслдк реакция (НР) нормаларыны тым уалауы ошарларды индекс градациялары НР 0,87-1,17 НР 1,18-1,48 НР 1,49-1,78 Топты орташа крсеткш НР индекс бойынша тлдерд жктелу НР 0,87-1,17 НР 1,18-1,48 НР 1,49-1,78 62,075,20 25,294,66 12,643,56 13,683,52 71,584,62 14,743,63 11,763,49 23,534,60 64,715,18 28,842,77 41,203,01 29,962,80 НР индессн тым уалау нтижесн талдаанымызды, аталан белгн тым уалау дрежес жоары болды НР 1,17-62,07, НР 1,18-1,48-71,58, НР 1,49-64,71 болды. Мнда Т индекстег малды селекцияда олдананда оларды рпаында ата-анасына сас тл шыымы олданылан ошарды Т индексн шамасына байланысты (2-кесте). НР индекс бойынша рктелген ошарлар топтарындаы тлд туан кездег тр салмаын(брнш кезедег) талдаанымызда,ол айырмашылыы тмен болдытоптаы 0,87-1,17 индекстег ошарларда тлд орташа салма крсеткш 4,2 кг,топ 1,18-1,48 индекстег ошарларда-4,04 кг,топта 1,49-1,78 - 4,05 кг рады. 3-кесте НР индекс бойынша рктелген ошарлар рпаында тлд жасына байланысты трлей салмаы. НР индекс бойынша ошарлар топтарытоп НР 0,87-1,17 топ НР 1,18-1,48 топ НР 1,49-1,78 Топты орта крсеткш килограмм есебмен р жастаы тлд трлей салмаы туан кезнде 1 айлы жасында 4,5 айлы жасында 4,2 8,8 23,92 4,04 озыларды кейнг даму кезенде оларды су арынына байланысты салматары ркелк болды. Жеке мал топтарындаы тлд 1 жне 4,5 айдаы трлей салмаыны салыстыранда,жоары крсеткш 9,5 кг жне 27,2 кгтопта, ал тменг крсеткш 8,8 кг жне 23,92 кгтопта байалды (3 кесте). Оны туан кезндег салмаы шамалас боланмен, кейнг су дурнде абсолюттк жэне тэулктк см дегей р келк болды (3,4 кестелер). НР индекс бойынша рктелген ошарлар рпаында тлд трлей салмаыны абсолюттк смн крсеткшт тменг дегей НР 0,871,17 индекс тобындаы ошарлар тлнде аныталды. Оларды туылан кезндег салмаы бршама жоары (4,3 кг) боланмен, кейнг су кезенде тулктк смн арыны тмен болуы 1 айда 4,6 кг жне 4,5 айда 15,2 кг рады (4-кесте). 4-кесте НР индекс бойынша рктелген ошарлар рпаында тлд трлей салмаыны абсолюттк см килограмм есебмен НР индекс бойынша ошарлар топтары Тлд трлей салмаыны салыстырмалы абсолюттк см Туан кездег тр туан кезнен 1 айлы 1 айлы 4,5 айлы салмаы, кг жаса дейн жаса дейн 4,20 4,6 15,12 4,04 НР индекс бойынша рктелген ошарлар рпаында тлд трлей салмаыны абсолюттк смн жоары крсеткш 1 айда 5,45 кг жне 4,5 айда 17,70 кг НР 1,49-1,78 индекс тобындаы ошарлар тлнде аныталды НР индекс бойынша рктелген ошарлар рпаында тлд трлей салмаыны салыстырмалы тулктк см сараптаанымызда жоары крсеткштоптаы ошарларда аныталды- туан кезнен 1 айлы жаса дейн 182 гр., 1 айлы 4,5 айлы жаса дейн 131 гр,рады, бл крсеткштоп млметнен сйкеснше 29 гр, (153 гр) жне 19 гр (112 гр.) жоары (5-кесте). 5-кесте НР индекс бойынша рктелген ошарлар рпаында тлд трлей салмаыны салыстырмалы тулктк см грамм есебмен НР индекс бойынша ошарлар Тлд трлей салмаыны салыстырмалы тулктк см топтары туан кездег тр туан кезнен 1 айдан салмаы 1 айлы жаса дейн 4,5 айлы жаса дейнтоп 4,20 153 112 НР 0,87-1,17 топ 4,04 168 119 НР 1,18-1,48 топ 4,05 182 131 НР 1,49-1,78 Топты орта крсеткш 4,10 168 121 Селекиялы мал типтерн рлг бойынша баалауды амтамасыз ететн тслд бр ол малды экстерьер крсеткштер бойынша срыптау. Малды сырты тры бойынша срыптау шн дене мшелерн лшем алынады шоты биктг,трыны иаш зындыы, кеуде орамы, сира орамы. Туан кезнде 1 айлыында 4,5 айлыында Туан кезнде 1 айлыында 4,5 айлыында Туан кезнде 1 айлыында 4,5 айлыында НР индекс бойынша ошарлар топтары 6-кесте КР индекс бойынша рктелген ошарлар рпаында тлд дене мшелерн туан кезндег лшемн динамикасы сантиметр есебмен Дене мшелер Барлы топтаы аракл озыларыны туан кезндег дене мшелерн лшемн талдаанымызда - шоты биктг 37,14-37,62 см,йымша биктг 38,06-38,54 см, трыны иаш зындыы 30,63-31,06 см, кеуде орамы 36,8237,28 см, сира орамы 5,6-5,7 см аралыында болды(6-кесте). Жеке мал топтарындаы тлд дене мшелерн лшемн сараптаанда жоары крсеткштоптаы озыларда аныталды шоты биктг (37,62 см), йымша биктг(38,54 см), трыны иаш зындыы 30,63 см,кеуде орамы (37,28 см) жне сира орамы (5,7 см) рады. Осы аталан дене мшелерн тменг крсеткштер НР 0,87-1,17 топтаы ошарлар тлнде сйкеснше 37,14 см, 38,06 см, 36,82 см,5,6 см болды. Зерттеу нтижелерн ортындылаанда, НР 1,49-1,78 индекс тобындаы ошарлардан алынан тл салмаы жне эстерьер крсеткштер жоар болуы, нслдк асиет бойынша р тлалы тл беретнн амтамасыз етед. Осыан орай, ет нмдлг жоары аракл ойыны отарын жасатауда ошарды НР индексн тауып оларды селекциялы жне технологиялы жмыста олданан жн. НЕРТАБЫСТЫ ФОРМУЛАСЫ аракл ойыны рленген типн тыма рктеу тсл, малды нмдлк жне сп-даму крсеткштер 1-3 жне 10-15 кндк, 4,5 айлы жастарында бонитировкадан ткзлген баалауды осып, былайша ерекшелнетн, ошарларды сырты орта факторлары згерсте болатын туым кезенде, рпаы бойынша сынаа ойып, индекс НРС 2-С 15,0/ОКС 1-С 3/ОК 2 анытап,ошарларды арасынан индекс НР 1,49-1,78 малды рктеп, кейн оларды аракл саулытарына жптайды

МПК / Метки

МПК: A01K 67/00, A01K 67/02

Метки: овец, отбора, каракульских, типов, способ, племя, крупных

Код ссылки

<a href="http://kzpatents.com/5-28743-sposob-otbora-krupnyh-tipov-karakulskih-ovec-na-plemya.html" rel="bookmark" title="База патентов Казахстана">Способ отбора крупных типов каракульских овец на племя</a>

Похожие патенты